Πού τους συνάντησα, δε θα σας το αποκαλύψω. Στόχος είναι να μην τραβήξουμε την προσοχή στις πιάτσες τους. Να μην τους χαλάσουμε την ηρεμία με αυτόφωρα. Κρίνοντας, πάντως, από τις «αδέσποτες» σκηνές που είδα από Πύλο μέχρι Μάνη κι από Ταΰγετο μέχρι Κεντρική Μεσσηνία, αλλά και από τα λεγόμενα των ίδιων των κατασκηνωτών, το ελεύθερο κάμπινγκ ανθεί στο νομό μας. Μπορεί στα ξενοδοχεία η σεζόν να οδεύει προς το τέλος της, το free camping, όμως, τώρα είναι στην καλύτερη εποχή του.Από τη μια, η αίσθηση ότι κάνεις κάτι ..........
παράνομο. Το ελεύθερο κάμπινγκ απαγορεύεται δια νόμου, ο οποίος προβλέπει αυτόφωρο και 150 ευρώ πρόστιμο. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι τοπικές αρχές επιλέγουν να κάνουν τα στραβά μάτια, σπανίως όμως στηρίζουν το ελεύθερο κάμπινγκ με υποδομές. Αν το έχεις αποφασίσει να τη δεις ελεύθερος κατασκηνωτής, θα πρέπει κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, να περιμένεις την… επίσκεψη της Αστυνομίας.
Από την άλλη, κατασκηνώνεις μέσα στη φύση. Κοιμάσαι κάτω από τα άστρα. Με μόνους ήχους τα κύματα και τζιτζίκια, άντε κάποιες ώρες τους λουόμενους, που το βράδυ σίγουρα σου έχουν αδειάσει τη γωνία. Υπάρχει ταλαιπωρία, αλλά εδώ είναι και η ελευθερία. Επίσης, βασικότατο στις μέρες μας, το ελεύθερο κάμπινγκ είναι τσάμπα! Οι λάτρεις του δεν ξοδεύουν τίποτα για κατάλυμα (κι ας κοιμούνται στα σκληρά) και τα χρήματά τους τα διαθέτουν στα τοπικά μαγαζιά.
«Το ελεύθερο κάμπινγκ τονώνει την τοπική οικονομία»
Ο Ματία, από την Ιταλία, είναι 37 ετών και, με τη σύζυγό του Ελένη και το γιο τους, έχει κατασκηνώσει σε μια ακτή της ανατολικής Μεσσηνίας. Ελεύθερο κάμπινγκ ξεκίνησε να κάνει στην εφηβεία του. Την Ελλάδα την επισκέφθηκε ως free camper για πρώτη φορά όταν ήταν δεκαοκτώ ετών. Έχει κατασκηνώσει στη Χίο, στην Πάρο, στην Κέρκυρα και στην περιοχή μας.
«Ξεκινάμε τις διακοπές μας και τις πρώτες τρεις ημέρες έχουμε ήδη βρει κάποιον που μας συστήνει χώρο για ελεύθερο κάμπινγκ», μου λέει ο Ματία. «Στην Ελλάδα είναι, μέχρι στιγμής, ευκολότερα να κάνεις ελεύθερο κάμπινγκ απ’ ό,τι σε άλλες χώρες. Ίσως επειδή δεν έχετε εμπορευματοποιήσει τα πάντα, ακόμα και το οξυγόνο που αναπνέουμε. Στην Ιταλία τα πάντα πωλούνται και αγοράζονται»
Δυστυχώς, όμως, κι αυτό τείνει να αλλάξει, του λέω.
«Θα ήταν κρίμα να αλλάξει», ανταπαντά. «Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν χρήματα για να πηγαίνουν διακοπές σε ακριβά καταλύματα. Ο μόνος τρόπος να περάσουν όμορφα το καλοκαίρι τους, να αποδράσουν από την πόλη, είναι να κάνουν ελεύθερο κάμπινγκ».
Το οικονομικό είναι βασικός λόγος, αλλά δεν είναι ο μόνος.
«Αν μπεις στη διαδικασία να ψάξεις, μπορείς να βρεις μέρη που δεν έχουν πολλούς ανθρώπους, είναι ήσυχα, με όμορφο φυσικό περιβάλλον», λέει ο Ματία. «Στα οργανωμένα κάμπινγκ δεν μπορείς πάντα να βρεις αυτές τις συνθήκες. Βρίσκεις κάποιες παροχές, αλλά αν θες ήσυχες διακοπές και ένα διάλειμμα από τον πολιτισμό, μπορείς να τα βρεις μόνο στο ελεύθερο κάμπινγκ».
Οι πολέμιοι του ελεύθερου κάμπινγκ υποστηρίζουν πως βλάπτει την τοπική οικονομία, κάνω το… συνήγορο του διαβόλου.
«Ποτέ δεν ασχολήθηκα με την οικονομική πλευρά του ελεύθερου κάμπινγκ», σημειώνει ο Ματία. «Κατά τη γνώμη μου, αν υπάρχει σεβασμός προς το περιβάλλον, δεν υπάρχει κανένας λόγος να απαγορεύεις το ελεύθερο κάμπινγκ. Πολλοί από εμάς καθαρίζουμε τις παραλίες όπου κάνουμε ελεύθερο κάμπινγκ, προστατεύουμε τη φύση, αγαπάμε το περιβάλλον».
«Το ελεύθερο κάμπινγκ προσθέτει, δεν αφαιρεί από την τοπική οικονομία», υπογραμμίζει η Ελένη. «Συνήθως, τα ελεύθερα κάμπινγκ τα βρίσκουμε σε σημεία όπου δεν υπάρχουν οργανωμένα κάμπινγκ και ξενοδοχεία. Όταν δε δίνεις 50-60 ευρώ για δωμάτιο, τα χρήματα αυτά τα ξοδεύεις στα ντόπια μαγαζιά».
«Με την οικονομική κατάσταση ως έχει, πού να πας;»
Ο Νίκος, 39 ετών, με τη σύντροφό του Ελεονώρα έχουν κατασκηνώσει κάπου στη δυτική ακτή. Ο άντρας κάνει ελεύθερο κάμπινγκ τα τελευταία πέντε χρόνια. Για τη γυναίκα είναι η πρώτη φορά.
«Το ελεύθερο κάμπινγκ είναι κατ’ αρχάς θέμα γούστου», λέει ο Νίκος. «Αλλά με αυτούς που μας κυβερνάνε και με την οικονομική κατάσταση ως έχει, πού να πάμε;».
Ζουν στην Αθήνα και, παρότι δεν έχουν ρίζες στην περιοχή μας, έχουν ξεχωρίσει τη Μεσσηνία όσον αφορά στο ελεύθερο κάμπινγκ.
«Είσαι ελεύθερος, αυτό είναι το βασικό πλεονέκτημα. Επίσης βασικό, ότι δεν έχεις τηλεόραση. Αλλιώς θα τρελαινόμασταν!» λέει χαρακτηριστικά ο Νίκος.
Μόνο μια φορά έχει δεχθεί παρατήρηση από την Αστυνομία, πριν από τέσσερα χρόνια. «Μας είπαν να φύγουμε και κάναμε απλώς μια μετακόμιση πέντε μέτρων!».
«Το ποιο μέρος καταλήγει να είναι χώρος ελεύθερου κάμπινγκ, παρότι παντού απαγορεύεται, έχει να κάνει με το αν υπάρχουν ξενοδοχεία και οργανωμένα κάμπινγκ σε κοντινή απόσταση. Αν δεν υπάρχουν, δε σε ενοχλεί κανείς», υπογραμμίζει ο άντρας.
«Και τα ξενοδοχεία στην ουσία πουλημένα είναι», προσθέτει. «Δίνουν στους ξένους δωμάτια με 15 ευρώ τη μέρα, all inclusive, και από εμάς ζητούν εκατό. Γιατί να πάμε σε ξενοδοχεία; Από την άλλη, το ελεύθερο κάμπινγκ προσφέρει στην τοπική οικονομία. Από τα μαγαζιά της περιοχής ψωνίζουμε, εδώ τρώμε και πίνουμε. Όλα τα χρήματά μας εδώ τα αφήνουμε».
«Είναι η πρώτη φορά που κάνω κάμπινγκ και μου αρέσει πάρα πολύ», παρατηρεί η Ελεονώρα. «Γνωρίζεις ωραίους ανθρώπους, είσαι μέσα στη φύση, στη θάλασσα, είσαι ελεύθερος. Φέτος περνάω τόσο όμορφα, που σίγουρα του χρόνου θα ξανάρθω».
«Ελεύθερο κάμπινγκ υπό προϋποθέσεις»
«Με το κάμπινγκ ξεφεύγεις από τους τέσσερις τοίχους. Αν είναι να πας διακοπές και να κλειστείς πάλι μέσα σε δωμάτιο, δεν έχει νόημα. Στο ελεύθερο κάμπινγκ τα αφήνεις όλα πίσω. Σπίτι, ψυγείο, κουζίνα, τηλεόραση. Είσαι ελεύθερος. Γι’ αυτό και προτιμώ το ελεύθερο κάμπινγκ εδώ και είκοσι χρόνια», λέει ο Γιώργος. Κάνει ελεύθερο κάμπινγκ σε συγκεκριμένη περιοχή της ανατολικής Μεσσηνίας από το 1999. Τους βρήκα έξω από τη σκηνή τους με τη σύντροφό του Βάσω.
«Στη Μεσσηνία υπάρχουν πολλά σημεία για ελεύθερο κάμπινγκ –περισσότερα απ’ όσα μπορείτε να φανταστείτε- με πολύ φιλόξενους ανθρώπους στην περιοχή. Ο τοπικός κόσμος όταν δε λερώνεις την παραλία, όταν στηρίζεις τα τοπικά μαγαζιά, όταν είσαι εντάξει, δεν αντιδρά. Δεν του στερείς κάτι», σημειώνει ο Γιώργος, ο οποίος, όπως τονίζει, είναι υπέρ του ελεύθερου κάμπινγκ αλλά υπό προϋποθέσεις: «Να γίνει νόμιμο, αλλά μόνο σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν σε ακτίνα οργανωμένα κάμπινγκ. Δε μας χαλάει να πληρώσουμε 10 ευρώ την ημέρα στο οργανωμένο κάμπινγκ. Πάλι, όμως, υπό προϋποθέσεις. Κάμπινγκ κάνεις για να έχεις ηρεμία. Όχι για να ζεις μέσα στον κόσμο και το θόρυβο».
Την ημέρα τους την περνούν με καφέ, μπάνιο στη θάλασσα, βόλτες με το τζετ σκι που έχουν φέρει μαζί, φαγητό στις τοπικές ταβέρνες και ξεκούραση.
«Κινούμαστε σε μικρή περίμετρο και μόνο για να περάσουμε καλά.
Πατάμε χώμα και νιώθουμε καλύτερα».
«Σεξουαλικά τονώνεται το ζευγάρι στο ελεύθερο κάμπινγκ!»
Έστησαν τις σκηνές τους στη Μάνη και εδώ και μια εβδομάδα κάνουν ελεύθερο κάμπινγκ, οι τέσσερις φίλοι Κυριάκος, Γιώργος, Μήτσος και Μεν, γύρω στα είκοσι πέντε. Θα μείνουν για άλλη μια εβδομάδα στον ίδιο χώρο και έπειτα θα κατασκηνώσουν αλλού. Κάμπινγκ, μου λένε, κάνουν από πιτσιρικάδες και μόνο μια φορά έτυχε να τους κάνει παρατήρηση η Αστυνομία, στην Ελαφόνησο. «Αλλά δε μας έδιωξαν, έδιωξαν εκείνους που ήταν κοντά στην παραλία».
Ξημεροβραδιάζονται κάτω από τα αρμυρίκια, δίπλα στο κύμα, παίζοντας τάβλι, ρακέτες, πόκερ («χθες είχαμε μαζευτεί είκοσι ένα άτομα για πόκερ»), ανάβοντας φωτιές στην ακρογιαλιά και διασκεδάζοντας στα τοπικά μαγαζιά.
«Κάμπινγκ κάνεις για να είσαι κοντά στη φύση», μου λένε. «Στα οργανωμένα υπάρχει πολύς κόσμος. Το θέμα είναι και οικονομικό, αλλά δεν είναι αυτό το βασικό. Θέλουμε να είμαστε στη φύση και να είμαστε μόνοι μας. Πατάμε χώμα και νιώθουμε καλύτερα. Είμαστε ελεύθεροι, περνάμε καλά».
Ο Γιώργος προσθέτει και μια άλλη παράμετρο… «Σεξουαλικά τονώνεται το ζευγάρι στο ελεύθερο κάμπινγκ», λέει με νόημα. «Ξυπνάς το πρωί άλλος άνθρωπος!».
Θάρρος
ΣΧΟΛΙΟ
Να γιατί και εμείς στην αρχή της σαιζόν είχαμε ταχθεί ΥΠΕΡ του Ελεύθερου camping. Εντάξει οι επιχειρηματίες που βλέπουν τα οργανωμένα τους άδεια, αντιδρούν αλλα δεν μετράει μόνο αυτών η άποψη. Το Ελεύθερο camping έχει πολλά πλεονεκτήματα. Σε αντίθεση με τα οργανωμένα που ο ένας είναι δίπλα στον άλλον και στριμωχτά. Τέτοιες διακοπές να τις βράσω.
